Close

maart 4, 2021

Welkom in het rijk der zieken van Hanna Bervoets, met Sanne van Driel

Welkom in het rijk der zieken van Hanna Bervoets, met Sanne van Driel

De boekenweek is uitgesteld, maar wij lieten ons daardoor niet uit het veld slaan en lazen gewoon het werk van Hanna Bervoets die het boekenweekgeschenk 2021 schrijft. In deze aflevering bespreken wij haar laatste roman: Welkom in het rijk der zieken, uit 2019.  Lola en Suzanne worden versterkt door Sanne van Driel, die onderzoek doet naar lichamelijkheid. Samen bespreken ze de verbeelding van chronische ziekte in deze roman. 

Na een bezoek aan de kinderboerderij met zijn oppaskind wordt Clay ziek. Hij krijgt hoge koorts en vecht voor zijn leven. Wanneer de koorts daalt is hij opgelucht. Even. Want de vermoeidheid blijft en hij krijgt last van vreselijke pijnen. Q-koortsvermoeidheidssyndroom, luidt de diagnose. Clay krijgt te horen dat zijn symptomen misschien nooit meer zullen verdwijnen. In zijn verbeten zoektocht naar genezing verliest Clay alles wat hem lief is. Behandelingen leveren weinig op, zijn relatie houdt geen stand en hij raakt volledig geïsoleerd. Zo belandt hij in het Rijk der zieken, een vreemde, parallelle wereld waar andere, ondoorzichtige regels gelden en de eindbestemming onduidelijk is.

Vind het boek hier in onze webshop.

In deze aflevering verwijzen we naar een paar teksten. Deze vind je hier:

  • Feminist, Queer, Crip van Alison Kafer. Dit boek presenteert een queer lezing van tijd en van de toekomst, waarin plaats is voor zieke of anderszins afwijkende lichamen.
  • The Absent Body van Drew Leader. Dit boek uit 1990 verkent de manieren waarop het gezonde lichaam vanzelfsprekend wordt ervaren als afwezig. 
  • In ‘Sick woman theory’ bespreekt Johanna Hedva haar chronische aandoening en de constante aanwezigheid van haar zieke lichaam. Lees de tekst hier. 
  • Entitlement van Kate Mann, vertaald als Man & Macht. Dit boek biedt een nieuw denkkader om misogynie en mannelijk privilege te begrijpen. Vind het hier in onze webshop.
  • In een aflevering van Zomergasten bespreekt Hanna Bervoets onder andere haar ervaring met chronisch ziek zijn. Bekijk de aflevering hier. 
  • Lees hier de recensie van Welkom in het rijk der zieken in de Groene Amsterdammer door Lodewijk Verduin.
  • Lees meer over  qkoortsvermoeidheidssyndroom op deze website van het RIVM.
  • Lees meer over fibromyalgie op deze website van Reuma Nederland.

Verder lezen? Begin dan bijvoorbeeld hier:

Sontag wrote Illness as Metaphor in 1978, while suffering from breast cancer herself. In her study she reveals that the metaphors and myths surrounding certain illnesses, especially cancer, add greatly to the suffering of the patients and often inhibit them from seeking proper treatment. By demystifying the fantasies surrounding cancer, Sontag shows cancer for what it is – a disease; not a curse, not a punishment, certainly not an embarrassment, and highly curable, if good treatment is found early enough. Almost a decade later, with the outbreak of a new, stigmatized disease replete with mystifications and punitive metaphors, Sontag wrote Aids and Its Metaphors, extending the argument of the earlier book to the AIDS pandemic.

Vind het boek hier in onze webshop.

In het jaar 2020, in een Nederland dat sterk lijkt op het onze, leeft Hava, een vijfentwintigjarige vrouw. Haar haren zijn grijs, haar huid is doorschijnend, haar ogen zijn diepzwart. Ze lijdt aan de mysterieuze ziekte kleurloosheid die de maatschappij steeds verder ontwricht: medicatie is onbetaalbaar voor particulieren en de overheid kan de kosten nauwelijks nog dragen.


Hava raakt bevriend met een groep radicalen die voorspellen dat kleurlozen binnen een paar jaar in de meerderheid zijn – het einde van de Westerse wereld. Ze begint te twijfelen aan haar eigen bestaansrecht en besluit dat het tijd is voor actie.

Vind het boek hier in onze webshop.

Toen Nadia de Vries nog een meisje was kreeg ze te horen dat ze misschien nooit volwassen zou worden. Na eindeloze ziekenhuisonderzoeken en een even lang verblijf bleek dat ze systemische mastocytose had, een zeldzame ziekte die soms ontaardt in een agressieve vorm van leukemie, zo goed als dodelijk. Ze deed een stapje terug van de wereld. ‘Normale’ mensen moesten nadenken over wat ze gingen studeren, waar ze gingen wonen en wat voor baan ze zouden krijgen, maar niet zij. Haar leven speelde zich af voor de tv met doosjes kipnuggets en haar favoriete kattenboek. Tot ze als puber hoorde dat ze genezen was verklaard. Ze zou dus toch leven. Maar hoe dat precies moest, had ze nooit geleerd. Hoe vind je een plek in een wereld waaraan je nooit hebt deelgenomen, en hoe pik je de draad weer op na een traumatische gebeurtenis?

Fast forward. Jaren later krijgt De Vries een andere diagnose: zware depressies en zelfmoordneigingen blijken het gevolg te zijn van een persoonlijkheidsstoornis. Dat is ook een ziekte, maar waarom worden ziektes van het lichaam serieuzer genomen en anders behandeld dan ziektes van het hoofd? Vanuit persoonlijke interesse en ervaring als ernstig zieke aspirant-zelfmoordenaar, wetenschapper, schrijver en dichter onderzoekt Nadia de Vries wat ziekte betekent voor iemands identiteit en hoe de wereld op haar beurt kijkt naar mensen die afwijken: te dik, te dun, ongezond, instabiel, of lichamen die op een andere manier ‘anders’ zijn. En wat zegt die blik over medeleven, menselijkheid en ieders recht op een eigen plek hebben in de wereld? Dit boek is veel meer dan een persoonlijk verhaal, maar ook een verkenning van hoe de samenleving omgaat met haar zwakkeren.

Vind het boek hier in onze webshop.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *